Beheer en reductie aantallen wilde zwijnen in Nederland

De belangrijkste verspreiders van het AVP-virus op korte afstand zijn wilde zwijnen. Zij zorgen voor snelle verplaatsing van het virus binnen hun territorium dat doorgaans 15-20 kilometer in doorsnede is. Op microniveau verspreiden ook teken en vliegen het virus, in Azië wordt ook gewezen op kraaien als verspreiders van het virus. Als AVP hier uitbreekt onder wilde zwijnen dan betekent dat een regelrechte ramp voor de varkenssector.

De gevolgen zijn bovendien veel breder: in een ruim gebied rond de besmettingshaard wordt het toeristisch en agrarisch verkeer aan banden gelegd. Dit betekent dat bossen verboden gebied worden, recreatieparken worden gesloten en dat er beperkingen komen op het oogsten van gewassen. Alles is er op dat moment op gericht om zo min mogelijk bewegingen van mensen en wilde zwijnen te realiseren.

De POV vindt dat de omvang van de wilde zwijnen populaties in Nederland drastisch moet worden gereduceerd. In de Roadmap preventie AVP, die op initiatief van de POV tot stand is gekomen, zijn afspraken met LNV, provincies en natuurorganisatie gemaakt om dit te realiseren.

Kernpunten benadering POV en LTO organisaties wilde zwijnen en AVP

  1. In de gebieden waar op dit moment zwijnen zijn gevestigd moet maximaal worden ingezet op populatievermindering. Elders, waar nog geen zwijnen voorkomen, moet gewerkt worden aan het voorkomen van uitbreiding van de leefgebieden, met andere woorden: daar dient een nulstand voor wilde zwijnen nagestreefd en gerealiseerd te worden.
  2. Lokaal, regionaal, provinciaal en landelijk moet maximaal ingezet worden op samenwerking tussen alle belanghebbenden om te voorkomen dat AVP uitbreekt in ons land.
  3. Beheer van wilde zwijnen moet overal mogelijk zijn. Grondeigenaren die niet meewerken aan het vastgestelde beleid met betrekking tot wilde zwijnen dienen hiertoe gedwongen te worden, middels een provinciale opdracht.
  4. In het geval van een uitbraak van AVP in de nabijheid van gebieden waar het vastgestelde beleid met betrekking tot wilde zwijnen niet wordt uitgevoerd dienen de grondeigenaren van betreffende gebieden aansprakelijk te worden gesteld. Dit voor de directe kosten voor de Nederlandse varkenshouderijsector, de kosten van de indirect getroffen sectoren (horeca, recreatie) en de overlast die iedere Nederlander in de omgeving van een AVP-uitbraak zal ondervinden.
  5. Beheer van wilde zwijnen dient zo professioneel en uitgebreid mogelijk plaats te vinden. Dit betekent dat de overheid hiertoe de middelen moet vergunnen en er financiële bijdragen moeten komen voor de uitvoerders. Daar waar de jagers, terreinbeheerders en andere uitvoerders er niet in slagen om intensieve bejaging van wilde zwijnen te organiseren, terwijl het voorkomen van zwijnen wel bij herhaling wordt vastgesteld, moet de inzet van interventieteams serieus worden overwogen.
  6. Rasteren is een essentieel item in de gereedschapskist bij het tegengaan van AVP. Bestaande rasters dienen in beeld gebracht te worden en aangevuld op strategische plaatsen. Viaducten en faunapassages moeten worden voorzien van zwijnkerende rasters. Parkeerplaatsen in gebieden met wilde zwijnen dienen ook voorzien te worden van een raster. Vuilnisbakken dienen afsluitbaar te zijn en voorzien te zijn van voorlichtingsmateriaal over gevaar overdracht AVP via voedsel naar wilde zwijnen.
  7. Bewustwording van de gebruikers van het buitengebied met betrekking tot AVP zeer belangrijk. Dit is primair een verantwoordelijkheid van de overheid. Als men zich bewust is van de symptomen bij wilde zwijnen en bij onraad dienen direct de juiste instanties worden ingeschakeld om de gevolgen van een uitbraak zo beperkt mogelijk te houden.­

Vind meer informatie over Afrikaanse Varkenspest op de POV-website

1. Blijf alert en neem verantwoordelijkheid

2. Voorkomen risico's insleep AVP-virus

3. Hobbyhouders en buitenvarkens

4. Beheer en reductie aantallen wilde zwijnen in Nederland

5. Draaiboek bestrijding Afrikaanse Varkenspest